Đền Đề Lĩnh - Ông tổ nghề võ vật của ngư dân Sầm Sơn

Đăng lúc: 09:40:03 23/04/2014 (GMT+7)

Đền Đề Lĩnh được xây dựng cách đây gần 500 năm trên diện tích đất 1100m2 thuộc Làng Lương Trung xã Lương Niệm phủ Quảng Xương nay là khu phố Khanh Tiến phường Trung Sơn thị xã Sầm Sơn.Ngôi đền nằm trên một gò đất cao tương truyền đây cũng là nơi an táng của Ngài và hai cô con gái. Đền ngoãnh mặt hướng tây nam phía trước là cánh đồng lúa bát ngát, xa xa là con sông Đơ hiền hòa ngày đêm chảy về với biển.

     
delinh.jpg

Đề Lĩnh - Đường Công Quang Lộc (Không rõ tên úy) người làng Bồng Báo thuộc xã Vĩnh Hùng huyện Vĩnh Lộc ngày nay. Ông làm quan dưới thời Vua Lê Tương Dực (1510 -1516) Ngài là người tài trí hơn người, văn võ song toàn được nhà vua trọng dụng phong cho chức quan lớn. Là tứ trụ triều đình ngày đêm kề cận bên Vua nhưng dân gian nói quả không sai “gần Vua như gần Hổ” Lê Tương Dực trong lịch sử là một ông Vua tài giỏi nhưng hoang dâm vô độ và thường nghĩ ra những trò ăn chơi trác táng hoang phí tiền của một cách ngông cuồng dồ dại. Ví như khi đi qua bên tàu nhìn thấy Thiên An môn Lê Tương Dực nghĩ ngay tới việc sẽ xây cho mình một cung điện tráng lệ như thế. Thế là lùng sục người tài trong thiên hạ để xây Cửu Trùng Đài hao tốn biết bao tiền của và xương máu của nhân dân…Nên tuy trọng dụng võ tướng Đề Lĩnh nhưng trong lòng Vua lại luôn cảm  thấy lo ngại bất an, tương truyền mỗi lần võ tướng Đề Lĩnh vào chầu, nhà Vua đều cảm thấy sởn da lạnh gáy. Bản thân nhà Vua cũng là kẻ chiếm ngôi nên nỗi lo bị kẻ khác hất cẳng đã làm cho Lê Tương Dực trở nên mù quáng. Ông ta không thể vô cớ giết chết người tài nên tìm cách đẩy Đề Lĩnh ra xa mình. Thế là từ một vị tứ trụ triều đình Ngài bị đẩy đi canh giữ vùng cửa biển hoang vu dân cư thưa thớt.

Theo sử sách địa phương Sầm Sơn xưa kia chỉ là những bãi bồi, gò, cồn do nước biển rút ra và để lại, dân cư thưa thớt và sống rất tự phát, hầu như sự cai trị của triều đình phong kiến đều không thể với tay tới được. Đi tới đây không khác gì bị lưu đày, bị cô lập. Bấy giờ cồn đảo này chỉ có hai dòng họ lớn cai quản đó là họ Nguyễn và họ Trịnh và những cuộc đụng độ nãy lửa vẫn thường xãy ra.Từ khi có mặt ở vùng đất này Ngài đã khai hoang mở đất dẹp yên loạn đảng, luyện binh, lập trại ngày đêm rèn luyện võ vật cho nhân dân. Ông trở thành ông tổ nghề võ vật Làng Lương Trung. Dân chúng được sống trong yên vui thái bình nên ca ngợi công lao của người. Tiếng lành đồn xa chẵng bao lâu đã lại đến tai nhà vua. Nhà vua cho vời thầy địa lý bên tàu về xem. Thầy địa lý phán rằng do Đề Lĩnh ngự trên vùng đất được xem là đầu của con Rồng nếu không cẩn thận có thể nhà Vua sẽ bị mất ngôi. Không còn cách nào khác lấy cớ là ban thưởng tiền vàng của cải cho Đề Lĩnh, vỗ yên dân chúng Lê Tương Dực cho đào con sông Đơ với lí do để lấy nơi cho thuyền bè chở vàng bạc tiền gạo vào cho tướng quân lập làng dựng ấp nhưng thực chất là để cô lập tướng quân với bá quan văn võ trong triều và muốn phá bỏ thế đất nơi tướng quân Đề Lĩnh đang trấn giữ không ngờ trời không chiều lòng người, khi đào sông con người đã chạm phải long mạch làm đứt đầu con rồng đang yên ngủ, mỗi nhát cuốc bổ xuống nước chảy ra đỏ lòm như máu, phu phen hoảng loạn nhưng không dám trái lệnh Vua nên vẫn tiếp tục đào. Ngay sau ngày con sông hoàn thành thì cũng là lúc tai họa ập tới, năm ấy mất mùa đói kém, dịch bệnh lan tràn dân chúng lầm than. Nhà Minh nhân cơ hội ấy đã đem theo lương thảo,quân lính tràn vào nước ta bằng đường biển. Chúng lợi dụng địa hình hiểm trở đã ẩn nấp trên núi ngày đêm quấy nhiễu, cướp bóc, giết dân cướp đất, dân chúng hoảng loạn. Tướng công Đề Lĩnh đã chiêu mộ binh sỹ đem quân chống giặc nhưng thế trận chênh lệch lại bị cô lập không có người ứng viện kịp thời nên quân ta đã bị giăc đánh, bị vây hãm. Hai cô con gái của người vì muốn báo thù cho cha nên đã giả trai cầm quân đánh giặc hòng giải vây cho cha. Ba cha con chiến đấu ngoan cường cho tới hơi thở cuối cùng. Xác ba người được nhân dân đem về chôn cất tại vùng đất mà ông đã dày công gây dựng và lập miếu thờ phụng. Trải qua bao triều đại phong kiến nhưng tài năng và đức độ của người vẫn được sử sách ghi nhận.

          Hiện nay ngoài ngôi mộ trong đền còn lưu giữ 8 sắc phong trong đó có 7 đạo sắc thời Lê và nguyễn. Trong đó 1 đạo sắc thời Lê Chiêu Thống nguyên niên (1787) Đời vua Tự Đức 3 Đồng Khánh 2 đạo và 1 đạo thời Duy Tân(1909)  là tài sản phi vật thể quý giá đang được nhân dân gìn giữ cẩn thận. Ngoài ra còn có bia ký, khánh đá, đôi rồng thời Lê bằng đá vẫn còn lưu giữ trong đền. Vào ngày 17 tháng giêng hằng năm là ngày Ngài tử trận nhân dân tổ chức tế lễ hương khói và mở hội đấu vật. Những trai tráng khỏe mạnh cường tráng sau khi thắng vật thì đội lễ vào dâng hương cho Ngài. Tất cả là tấm lòng thành kính của nhân dân đối với vị công thần của đất nước, ông tổ nghề võ vật. Trải qua nhiều thế kỷ với không ít thăng trầm nhưng ngôi Đền vẫn được nhân dân chăm lo hương khói và tỏ lòng ngưỡng mộ. Năm 1993 ngôi Đền đã được Bộ văn hóa cấp bằng di tích lịch sử cấp quốc gia. Ngày nay con sông đào vẫn còn đó như là một minh chứng quan trọng cho sự tồn vong của một triều đại và số phận bi thương của một vị tướng tài. Và cũng là chứng nhân lịch sử cho mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên một mối quan hệ mật thiết, huyền bí nhưng  nhân quả rõ ràng.
Từ khóa bài viết:
Ý kiến bạn đọc ()
Ý kiến của bạn
(Bấm vào đây để nhận mã)
Dự báo thời tiết Thanh Hóa
Hôm nay:
143
Hôm qua:
1027
Tuần này:
3304
Tháng này:
18443
Tất cả:
1129938